Tajemnice pałacu Potockich cz. IV


W poprzednim poście wspomnieliśmy o znaczeniu potencjalnych źródeł, z jakich czerpali obaj Potoccy – czytaj, co czytali, jakie publikacje znajdowały się w ich zbiorach i do jakich mieli dostęp. Ponownie, warto raz jeszcze przestudiować ich bogate biogramy by odnieść wrażenie, iż wykazywali się dość dużą aktywnością intelektualną. Odgrywając również różne role, często bardzo znaczące w rozmaitych organizacjach, które tworzyli i do których należeli. Oczywiście pewną trudnością badawczą jest brak np. listy publikacji do jakich mieli dostęp Potoccy i z jakich czerpali swoje inspiracji do swojej jakże szerokiej działalności.

W tym oto miejscu wybrałem się na pewną ekspedycję by zbadać powiązania z postacią, która z jednej strony jest niezwykle enigmatyczna, nieuchwytna i często nieodgadniona. Ale o niej, wkrótce. Moje listy trafiły do Ciążenia i Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu z zapytaniem dotyczącym samych Potockich jak również powiązania z ową postacią. Do pewnego momentu szło dobrze, maile krążyły, pojawiały się kolejne kontakty i klocki układanki ale w końcu badania utknęły w martwym punkcie…

Nie bez powodu w poprzednim poście wymieniłem kilka istotnych postaci, które powiązane są ściśle ze sobą. Wrócimy ponownie do Ignacego Potockiego. Cytujemy raz jeszcze: „Ignacy Potocki w roku 1774 na zlecenie KEN opracował projekt reform szkolnictwa średniego, którego wynikiem był „Przepis na szkoły wojewódzkie” oparty na filozofii Francisa Bacona.” W tym oto miejscu, szczególnie chodzi o filozofię Francisa Bacona jak i samą postać Bacona. Trudno na obecną chwilę stwierdzić, jak wiele z Bacona zaczerpnął Potocki i jak wiele jego prac przestudiował. Zakładając jednak, że swój projekt reformy szkolnictwa średniego oparł na jego filozofii, w jakimś stopniu zaczerpnął z dorobku Bacona. W końcu autor słynnego powiedzenia „Tyle mam władzy, ile wiedzy.” Kolejnym istotnym elementem tej układanki jest to, że Bacon był również autorem publikacji „Nowa Atlantyda” (1627), a która to, jest kolejnym ważnym elementem w naszych dociekaniach. O Baconie nie będę się w tym punkcie rozpisywał, ponieważ istotna jest tylko wzmianka o nim zaś więcej w stosownym linku. „Nowa Atlantyda” Bacona wzorowana była zaś, na kolejnej ważnej pracy „Christianopolis” autorstwa J.V. Andreae, który jest kolejnym ważnym punktem odniesienia. Docieramy zatem do Johanna Valentina Andreae. Ur. 17 sierpnia 1586 w Herrenbergu; zm. 27 czerwca 1654 w Stuttgarcie. Niemiecki pisarz, matematyk i teolog, określany mianem „Lutra z Wirtembergii”. Profesor uniwersytetu w Tybindze. Autor „Alchemicznych zaślubin Christiana Rosenkreutza.”

Ale… „W roku 1614 w Kassel ujrzała też światło dzienne tajemnicza, anonimowa broszura, której autorstwo przypisuje się Johannowi Valentinowi Andreae. Był to pierwszy z trzech manifestów rzekomo istniejącego, a tak naprawdę dopiero postulowanego tajnego bractwa Różo-Krzyża, zrzeszającego uczonych-hermetystów. Pełny tytuł broszury brzmiał: Uniwersalna i powszechna reforma całego świata Fama Fraternitatis („Sława Bractwa”) Honorowego bractwa Różo-Krzyża skierowana do wszystkich ludzi nauki i władców Europy oraz krótka odpowiedź przesłana przez pana Haselmeyera, który z tej przyczyny został aresztowany przez jezuitów, wtrącony do więzienia i zakuty w łańcuchy na galerze. Teraz wydana drukiem do wiadomości wszystkich ludzi o szczerych sercach. Zaledwie rok po Famie Fraternitatis ukazał się kolejny manifest „niewidzialnego” bractwa, noszący tytuł Confessio Fraternitatis (Wyznanie bractwa). Manifesty Andreaego głosiły potrzebę generalnej, światowej reformy, radykalnego rozwiązania moralnego i intelektualnego kryzysu współczesnej Europy, które może być możliwe tylko poprzez dokończenie reformacji luterańskiej, zjednoczenie wszystkich chrześcijan, postęp naukowy i współpracę uczonych. Takie były też celom tajnego bractwa, założonego, wedle słów manifestów, jeszcze w Średniowieczu przez Christiana Rosenkreutza, które oprócz tego postulowały wydanie w przyszłości wielkiej encyklopedii kodyfikującej całość wiedzy ludzkiej.”

To oczywiście nie koniec historii i potencjalnych źródeł z jakich mogli czerpać również nasi Potoccy.

http://pl.wikipedia.org/wiki/Francis_Bacon_%28filozof%29
http://pl.wikipedia.org/wiki/Nowa_Atlantyda
http://pl.wikipedia.org/wiki/Johann_Valentin_Andreae
http://pl.wikipedia.org/wiki/Christian_Rosenkreutz
Wkrótce cz. V Tajemnic pałacu Potockich.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s